Cephe hatları arasındaki köprü

Göz|

Bu hafta sizleri Oscar ödüllü İngiliz yönetmen Sam Mendes’in son filmi 1917′nin hikayesine götürmek istiyorum. Bu filmi Sam Mendes, savaş gazisi dedesinin ona anlattığı savaş anılarından yola çıkarak senaryo haline getirdi. Bu yüzden 1917′de yaşanmış bir olayın çok başarılı bir şekilde filme dönüştüğünü söyleyebiliriz. (Yazar: Hüseyin Koçibey Koç)

Filmin konusunu basitçe özetleyelim: Bir cepheden diğer bir cepheye ulaştırılmak üzere, planlanan bir saldırının general imzalı iptal emrini taşıyan iki arkadaşın hikayesi. Filmin hikayesi ne kadar etkileyici ve trajik de olsa seyirciyi asıl ekrana kilitleyen faktör kesinlikle filmin yönetmenliği. Mendes filmi tek plan sekans halinde çekiyor. Yönetmenliği ve verilen emeği daha iyi anlayabilmek için tek plan sekanstan ve başarılı örneklerinden biraz bahsetmek istiyorum.

Bu tekniği ilk kullanan isim Alfred Hitchcock’tır. İlk kez 1948 tarihli Rope filmiyle bunu yapmıştır, fakat o zamanlar kameralar en fazla on dakikalık kayıtlar yapabiliyordu. Bu yüzden Hitchcock her on dakikada bir kamerayı bir oyuncunun sırtına yaklaştırıyor ve ekranın tamamını kapatıp durduruyordu. Sonra tekrar kayda başlanacağı zaman oyuncular aynı yerlerini alıyorlardı ve çekim aynı yerden devam ediyordu. En İyi Film dalında Academy Awards  sahibi Alejandro Gonzalez Inarritu’nun 2014 tarihli Birdman filminde bu kesmeler görsel efektlerle ve ekranın yüzde doksanını bir cisimle veya bir kişiyle kapatılarak yapıldı.

Peki gerçekten tam anlamıyla tek plan çekilmiş bir film var mı? Evet var. S. Schipper’in 2015 tarihli Victoria filmi. İki saat on sekiz dakika boyunca kamera asla durmuyor. Bunu yapmak oyuncular dahil tüm film ekip için çok zor. Bu yüzden takdir edilesi bir tercih. En büyük takdiri ise kesinlikle kameraman hak ediyor. Yönetmen de jenerikte ilk kendi isminin gözükmesi yerine kameramanın isminin gözükmesini isteyerek harika bir jest yapıyor.

generic levitra

, Times;”>Mendes’in tercihi de Inarritu’nun tercihi gibi olmuş. Görsel efektlerden ve ekranı kapatan cisim, kişilerden fazlasıyla yararlanmış. En uzun kayıt sekiz buçuk dakika en kısa kayıt otuz altı saniye olarak çekilmiş. Ünlü oyuncuların yan rolleri dışında başrol George Mackay’in harika bir performans sergilediğini belirtmek gerek. Kendisi son yılların yükselen gözde oyuncularından ve bu filmdeki performansı kariyerine büyük bir etki yapıyor.

Filmin görüntü yönetmeni Roger Deakins’e ayrı bir başlık açmak gerekiyor. Tam on dört defa Academy Awards’a aday oldu ve bunların ikisini kazandı. İlki 2017 yılında Blade Runner 2049 filmi ile geldi. İkincisi ise 1917 ile. Her işinde sinemaseverlere “En iyisi bu” dedirtmeyi başarıyor. Fakat bu filmde daha zor bir şeyle karşı karşıyaydı: Filmin büyük bir kısmı yapay ışık kullanılmadan çekiliyor. Bunun en büyük sebebi kameranın üç yüz altmış derece kullanılması. Bu yüzden de ışığı saklayacak yer yok. Ayrıca bazı günler tüm set ekibi bulutların gelmesi için saatlerce bekledi. Bu bekleyişlerde deneme çekimleri ve provalar yapıldı. Deakins’in bu işteki rolü en az Sam Mendes kadar büyük. Yönetmen tek plan isteyebilir ama bunu çekecek olan görüntü yönetmenidir ve Roger Deakins bu işin altından harika bir şekilde kalkıyor.

Filmin prodüksiyon aşamasında mekanların hepsinin maketleri yapılmış ve özellikle de ışık problemini bu maketlerdeki denemeler sonucunda çözmüşler. Ayrıca mekanlar tamamen sıfırdan inşa edilmiş. Bir buçuk kilometrelik siper hattı, harabe binalar, kameranın geçebileceği ve hareket etmesine olanak sağlayacak özel pencereler ve duvarlar. Bu mühendislik çalışmalar ve inşaat filmin bütçesini tam yüz milyon dolara kadar çıkarmış. Filmin gişeden elde ettiği gelir ise dört yüz milyon dolar.

Kurgucudan ve besteciden de biraz bahsetmek istiyorum. Kurguyu yapan isim Hollwood’un en büyük editörlerinden biri olan Lee Smith. Lee Smith, Nolan imzalı Dunkirk filmindeki edit çalışmasıyla bir Academy Award sahibi. 1917′nin bestecisi ise Mendes’in daha önce Bond filmlerinde de beraber çalıştığı Thomas Newman. Tam on beş kez Academy Awards’a aday olan Newman bunların hiçbirinde ödülü kazanamadı. 1917 ekibi gerçekten muhteşem. Yapımcı bu konuda harika bir iş çıkarmış.

online-pharmacy-uk.com

, Times;”>1917 kurgusuyla, müzikleriyle, yönetmenlikleriyle, kısaca teknik anlamda bir şaheser ama senaryo bakımından bir alt metne sahip değil. Çok keskin bir ana fikri veya önermesi yok. Benim için bu bir eksi değil. Her filmde bir senaryo alt metni ve kuvvetli bir mesaj beklenir ama bu film istisna olarak görülebilir. Ayrıca Nolan’ın Dunkirk filmine yapılan ”deneme” yorumlarını bu film için de yapabiliriz ama ben Dunkirk’ün deneme olduğunu düşünmüyorum.

1917, Türkiye’de vizyona girmedi ve artık girmesi de beklenmiyor. Bunun sebebi de şu: Filmin Türkiye dağıtımcısı 1917′nin En İyi Film kategorisinde Academy Award kazanacağını düşündüğünden dolayı filmin vizyon tarihini ödül töreninin sonrasına erteledi. Ama ödül ilk defa yabancı dilde bir filme, Kore yapımı Parazit’e gitti ve tam o sırada COVID-19 pandemisinden ötürü sinemalar kapatıldı. İlerleyen dönemde de 1917′nin vizyon tarihi birkaç kere daha ertelendikten sonra tamamen gösterimi iptal edildi. Bizler de bu sinema şölenini büyük perdeden izleyememiş olduk.

1917 bir savaş filminden istenen savaşın kirli ve acı yüzünü kendi konusundan bağımsız bir şekilde başarıyla yansıtıyor. Bu apaçık yönetmenlik başarısıdır. Son söz olarak şunu söylemek isterim: Sam Mendes basit bir hikayeyi bize çok destansı bir şekilde anlatmayı başarıyor.

Comments are closed.